Rankingoza - czy miejsce uczelni w rankingu ma znaczenie?

“Najlepszy uniwersytet według…” – kto choć raz nie spotkał się z tym określeniem przeglądając strony internetowe interesujących nas uczelni. Które rankingi uniwersyteckie uznawane są za najbardziej obiektywne i jak z nich korzystać przy wyborze studiów w Polsce i za granicą nie wpadając w pułapkę rankingozy?

Dla 34 proc. studentów i studentek planujących edukację za granicą miejsce uczelni w rankingu jest drugim, po kosztach czesnego, najważniejszym czynnikiem branym pod uwagę przy wyborze studiów. Zestawień najlepszych uczelni jest wiele – niektóre bywają stronnicze, inne niezależne. Często różnią się one od siebie kryteriami i kategoriami wyboru. Którymi z nich warto się kierować nie popadając w rankingozę?

QS World University Ranking jako światowy wyznacznik

Jednym z najpopularniejszych rankingów uniwersyteckich na świecie jest QS World University Rankings, opracowywany rokrocznie przez firmę analityczną Quacquarelli Symonds (QS). Jego metodologia objęła w 2023 roku 9 wskaźników: reputację uczelni w środowisku akademickim, reputację uczelni wśród pracodawców, stosunek liczby wykładowców do liczby studentów, liczba cytowań przypadająca na naukowca, udział nauczycieli zagranicznych, udział studentów z zagranicy, wskaźnik zatrudnienia absolwentów oraz ich dochodów, poziom umiędzynarodowienia sieci badawczej oraz zrównoważony rozwój. Nieprzerwanie od kilku lat pierwsze miejsce w rankingu zajmuje Massachusetts Institute of Technology (MIT). Zestawienie publikowane jest co roku w czerwcu na stronie internetowej Top Universities, która w 2019 roku była odwiedzana 149 milionów razy, co czyni QS World University Ranking najczęściej przeglądanym rankingiem uniwersyteckim w internecie.

– Warto zwrócić uwagę na kryteria, które najbardziej nas interesują. W rankingu QS ciekawym i istotnym elementem jest “reputacja pracodawcy” oceniająca uczelnie na podstawie tego, jak pracodawcy postrzegają jej absolwentów, czy są one dla nich dobrym źródłem pracowników – mówi Krzysztof Leitgeber, Premium Education Consultant w Elab Education, polskiej firmie pomagającej studentom w aplikacji na uczelnie zagraniczne.

Lokalne Perspektywy

Choć QS World University Ranking pozwala nałożyć filtr na wyniki i wyszukać najlepsze uczelnie według regionu lub kraju, w Polsce największą popularnością cieszą się rankingi publikowane każdego roku na portalu Perspektywy. W zestawieniu, które pojawia się po zakończeniu egzaminów maturalnych, można znaleźć nie tylko listę najlepszych uczelni ogółem i w różnych dziedzinach nauki, ale także rankingi szkół średnich z podziałem na licea i technika. W rankingu uczelni wyższych, instytucje oceniane są według siedmiu kryteriów o różnej wadze: efektywność naukowa, potencjał naukowy umiędzynarodowienie studiów, prestiż, absolwenci na rynku pracy, warunki kształcenia, innowacyjność. Od lat o prowadzenie w rankingu rywalizują między sobą Uniwersytet Warszawski i Jagielloński. W 2023 uczelnie te uplasowały się ex aequo na pierwszym miejscu w ogólnym zestawieniu najlepszych polskich uniwersytetów. Z kolei w kategorii Uczelnie Niepubliczne niezmiennie przoduje Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie.

Istnieją również rankingi tworzone tylko dla wybranych kierunków. Przykładem może być zestawienie Financial Times, uwzględniające wyłącznie kierunki związane z biznesem i ekonomią. Przez wielu studentów, pracowników akademickich oraz pracodawców uznawany jest on często za bardziej rzetelny i wiarygodny w tej dziedzinie.

Miejsce w rankingu czy inne kryteria?

Rankingi uniwersyteckie nie zawsze są najlepszym źródłem informacji o poziomie uniwersytetu. Często zdarza się, że uczelnie wyspecjalizowane w danej dziedzinie – m.in. medyczne czy ekonomiczne – nie są w nich ujęte bądź zajmują odległe miejsca, ponieważ mają mniej wydziałów i absolwentów.

Miejsce uczelni w rankingu przedmiotowym czy uniwersyteckim może pomóc w obraniu właściwej ścieżki edukacyjnej, jednak nie powinno być jedynym czynnikiem branym pod uwagę przy wyborze studiów.

– Absolwenci i absolwentki szkół średnich powinni przede wszystkim kierować się swoimi zainteresowaniami, zastanowić się, jaką dziedzinę wiedzy chcieliby zgłębiać podczas studiów. Dużą rolę dla przyszłych studentów i studentek odgrywają również zaplecze dydaktyczne uniwersytetu oraz jego rozpoznawalność. Dla kandydatów i kandydatek istotnym czynnikiem jest sytuacja w kraju, w którym chcieliby podjąć studia – warto wziąć pod uwagę koszty życia oraz możliwości rozwoju zawodowego w trakcie oraz po ukończeniu studiów. Osoby planujące wyjazd na wymianę czy staż za granicę powinny wcześniej sprawdzić, z jakimi szkołami dana uczelnia ma podpisane umowy – dodaje Krzysztof Leitgeber.

Na jakie rankingi uważać?

Nie każdy ranking stanowi dobry wyznacznik dla przyszłych studentów i studentek. Przeglądając zestawienia najlepszych uczelni warto zwrócić uwagę na przyjętą w nich metodologię – zdarza się, że kryteria rankingu są subiektywne, co może znacznie zniekształcić wyniki. Kandydaci i kandydatki na studia powinni również sprawdzić, kto sporządził dany ranking oraz kto i gdzie go opublikował. Warto korzystać z rankingów przygotowanych przez renomowane instytucje, by mieć pewność, że zestawienie jak najlepiej odzwierciedla rzeczywistość i bazuje na rzetelnych, sprawdzonych danych.

Uczniowie i uczennice, którzy nie są jeszcze pewni, jaką ścieżkę kariery obrać, mogą skorzystać z bezpłatnej konsultacji online lub stacjonarnie w biurze Elab Education. W ramach współpracy z kandydatami i kandydatkami na studia Elab Education oferuje również diagnostykę i analizę zainteresowań oraz mocnych stron przyszłych studentów i studentek. Na podstawie tych informacji sporządzany jest raport uczelni pasujących do profilu kandydata czy kandydatki.