Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie. Od Jana Matejki do Andrzeja Wajdy – historia uczelni, która nauczyła Polskę patrzeć na sztukę

i

Zdjęcie gmachu ASP: fot. Zygmunt Put · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · wersja WebP.

W Krakowie można przejść obok Akademii Sztuk Pięknych i nie zdawać sobie sprawy, jak wiele wydarzyło się za jej murami. Uczył się tutaj Jan Matejko, później sam kształcił kolejne pokolenia malarzy. Swoją drogę artystyczną rozpoczynali tu Stanisław Wyspiański, Jacek Malczewski i Józef Mehoffer. W następnych dziesięcioleciach przez krakowskie pracownie przewinęli się Tadeusz Kantor, Andrzej Wajda i Jerzy Nowosielski. Każdy z nich inaczej rozumiał sztukę. Łączyło ich miejsce, w którym uczyli się patrzeć na świat.

Wszystko zaczęło się w 1818 roku. Kraków nie miał jeszcze wielkiej Akademii

Był rok 1818. Europa próbowała odnaleźć się w porządku ustalonym na kongresie wiedeńskim. Polska nie istniała na mapie jako niepodległe państwo. Kraków funkcjonował jako Wolne Miasto, niewielka republika pozostająca pod kontrolą trzech mocarstw zaborczych.

W tym właśnie mieście postanowiono stworzyć instytucję, która będzie systematycznie kształcić malarzy i rysowników.

Pomysł nie narodził się w królewskim pałacu ani w bogatym salonie kolekcjonera. Jego najważniejszymi inicjatorami byli dwaj krakowscy malarze: Józef Brodowski i Józef Peszka. Rozumieli, że talent, choćby największy, potrzebuje warsztatu, nauczyciela i możliwości regularnej pracy.

Na mocy statutu Uniwersytetu Jagiellońskiego z 16 października 1818 roku powstała szkoła artystyczna działająca w ramach uniwersytetu. Początkowo uczono rysunku i malarstwa, a w 1819 roku do programu dołączyła rzeźba, której pierwszym nauczycielem został Józef Riedlinger.

Nie było jeszcze legendy Matejki. Nie było imponującego gmachu przy dzisiejszym placu jego imienia. Byli nauczyciele, uczniowie, modele, gipsowe odlewy antycznych rzeźb i przekonanie, że sztuki można się uczyć równie poważnie jak prawa czy medycyny.

To właśnie ten początek sprawia, że krakowska ASP jest uznawana za najstarszą uczelnię artystyczną w Polsce.

Czterdzieści trudnych lat. Szkoła, która mogła zniknąć

Historia uczelni nie była prostą drogą od skromnej szkoły do wielkiej Akademii.

Po klęsce powstania listopadowego sytuacja polityczna Krakowa stawała się coraz trudniejsza. W 1833 roku szkołę odłączono od Uniwersytetu Jagiellońskiego i włączono do Instytutu Technicznego jako Szkołę Rysunku i Malarstwa.

Utraciła samodzielny charakter akademicki. Przez następne cztery dekady funkcjonowała w strukturach instytucji technicznej.

Nie oznaczało to jednak końca artystycznych ambicji. Przeciwnie, właśnie w tym okresie kształcili się ludzie, którzy mieli w przyszłości nadać polskiemu malarstwu nową rangę.

Jednym z nich był chłopiec urodzony w Krakowie w 1838 roku, syn nauczyciela muzyki, który znacznie bardziej interesował się rysowaniem niż szkolnymi obowiązkami.

Nazywał się Jan Matejko.

Jan Matejko. Uczeń, który został mistrzem

Jan Matejko (1838–1893)

Malarz historyczny, absolwent krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych, a od 1873 roku jej dyrektor. Jego twórczość uczyniła malarstwo historyczne jednym z najważniejszych sposobów opowiadania Polakom o ich przeszłości.

Matejko rozpoczął naukę w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych w 1852 roku. Miał zaledwie czternaście lat. Później doskonalił umiejętności w Monachium i Wiedniu, poznając europejskie malarstwo historyczne.

Nie chciał jednak pozostać jedynie sprawnym malarzem akademickim.

Interesowało go coś znacznie większego: historia narodu pozbawionego własnego państwa.

Jego obrazy nie były prostymi ilustracjami podręczników. Matejko budował wielkie, dramatyczne kompozycje, w których twarze, gesty i przedmioty miały znaczenie symboliczne. Historyczna ścisłość nie zawsze była dla niego najważniejsza. Chodziło o pamięć, emocje i moralny sens wydarzeń.

W 1873 roku, gdy szkoła odzyskała samodzielność, Matejko został jej dyrektorem. Miał trzydzieści pięć lat i był już uznanym artystą.

Pod jego kierownictwem rozpoczął się jeden z najważniejszych rozdziałów w historii krakowskiego szkolnictwa artystycznego.

Obrazy Matejki, które warto znać

Matejko był nauczycielem wymagającym. Cenił rysunek, dyscyplinę i kompozycję. Nie wszyscy jego uczniowie chcieli jednak malować tak jak on.

I właśnie w tym tkwi paradoks jego wielkości jako pedagoga: wychował artystów, którzy ostatecznie odeszli od jego sposobu widzenia świata.

Gmach przy placu Matejki. Miejsce, w którym historia nabrała kształtu

Wraz z odzyskaniem samodzielności szkoła potrzebowała odpowiedniej siedziby.

Projekt powierzono architektowi Maciejowi Moraczewskiemu. Powstał neorenesansowy budynek inspirowany architekturą włoskich pałaców. Od 1879 roku szkoła użytkowała gmach przy dzisiejszym placu Matejki 13.

Trudno o bardziej symboliczne położenie. Niedaleko Barbakanu i historycznego centrum Krakowa stanęła instytucja, której zadaniem było nie tylko nauczanie sztuki, lecz także współtworzenie polskiej kultury.

W tych murach kolejne pokolenia młodych ludzi uczyły się perspektywy, anatomii, rysunku, malarstwa i kompozycji. Jedni zostawali znanymi twórcami. Inni przez całe życie pracowali jako nauczyciele, projektanci czy konserwatorzy.

Dzieje gmachu nie były spokojne. Podczas I wojny światowej zajmowały go władze wojskowe. Wcześniej narastające problemy lokalowe i niezadowolenie studentów doprowadziły nawet do protestów, które przyczyniły się do odejścia Juliana Fałata z kierownictwa Akademii w 1909 roku.

Stanisław Wyspiański. Uczeń Matejki, który nie chciał malować jak Matejko

Wyspiański był jednym z tych artystów, którzy wymykają się prostym definicjom. Malarz, poeta, dramaturg, projektant witraży, scenograf. Człowiek, dla którego granice między dziedzinami sztuki miały znacznie mniejsze znaczenie niż dla większości jego współczesnych.

Studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych w latach 1884–1895, z przerwami na pracę artystyczną, podróże i naukę w Paryżu. Jego najważniejszym nauczycielem był Matejko.

Ale podczas gdy Matejko malował historię za pomocą wielkich płócien, Wyspiański szukał jej w symbolach, kolorach, teatrze, architekturze i ludzkiej psychice.

Wystarczy spojrzeć na jego witraż „Bóg Ojciec – Stań się” w krakowskim kościele Franciszkanów. To nie jest zwykła dekoracja sakralna. Monumentalna postać zdaje się panować nad całą przestrzenią, a linie i barwy tworzą obraz o niezwykłej sile.

Wyspiański zaprojektował także słynne witraże i polichromie, a jego dramat „Wesele” z 1901 roku stał się jednym z najważniejszych utworów polskiej literatury.

Jego historia pokazuje, że wykształcenie artystyczne nie musi prowadzić wyłącznie do malarstwa sztalugowego. Może być początkiem twórczości obejmującej wiele dziedzin.

W 1902 roku Wyspiański powrócił do macierzystej uczelni jako nauczyciel malarstwa dekoracyjnego.

Jacek Malczewski. Malarz polskiej duszy

Malczewski był kolejnym wielkim uczniem Matejki, choć jego malarstwo rozwijało się w zupełnie innym kierunku.

W obrazach Malczewskiego rzeczywistość miesza się z mitologią, religią, narodową historią i osobistymi przeżyciami. Fauny, anioły, chimery, śmierć i artyści pojawiają się obok zwyczajnych ludzi i polskich pejzaży.

Jego dzieła bywają piękne, niepokojące, a czasem trudne do jednoznacznego odczytania. I właśnie dlatego nie tracą swojej siły.

Wśród najważniejszych prac warto wymienić „Melancholię”, „Błędne koło” i „Thanatosa”.

Malczewski wrócił do krakowskiej uczelni jako pedagog. Jego droga od ucznia do profesora była jednym z przykładów ciągłości artystycznej Akademii.

Józef Mehoffer. Człowiek, który malował światłem

Jeśli Wyspiański był poetą koloru, Mehoffer stał się jednym z wielkich mistrzów dekoracyjności.

Studiował w Krakowie, między innymi pod kierunkiem Jana Matejki, a później rozwijał talent w Wiedniu i Paryżu. Jego sztuka zdobyła międzynarodowe uznanie.

Najbardziej spektakularnym sukcesem Mehoffera był projekt witraży do katedry św. Mikołaja we Fryburgu w Szwajcarii. Praca nad tym zespołem zajęła artyście wiele lat i zapewniła mu ważne miejsce w historii europejskiej sztuki witrażowej.

A jednak jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych dzieł pozostaje „Dziwny ogród” z 1903 roku.

To obraz pozornie pogodny: ogród, dziecko, kobieta, intensywna zieleń. Nad sceną unosi się ogromna ważka. W zwyczajnym letnim pejzażu pojawia się coś baśniowego, trudnego do wyjaśnienia.

Mehoffer pokazał, że wielka sztuka nie musi opowiadać o bitwach, królach i narodowych tragediach. Czasami wystarczy ogród.

Julian Fałat i rok 1900. Krakowska szkoła staje się Akademią

Po śmierci Matejki w 1893 roku uczelnia weszła w okres zmian. W 1895 roku jej dyrektorem został Julian Fałat, znakomity akwarelista, pejzażysta i malarz scen myśliwskich.

Fałat rozumiał, że szkoła musi otworzyć się na nowe prądy artystyczne. Wprowadzał zmiany w kadrze i programie, przyciągając wybitnych twórców przełomu stuleci.

Wśród profesorów znaleźli się między innymi Leon Wyczółkowski, Teodor Axentowicz i Jan Stanisławski.

24 lutego 1900 roku Szkoła Sztuk Pięknych otrzymała rangę Akademii Sztuk Pięknych.

Było to coś więcej niż zmiana nazwy. Krakowska instytucja odzyskała akademicki status, który utraciła w XIX wieku, i weszła w nowy etap działalności.

Z jednej strony nadal żywa była tradycja Matejki. Z drugiej – w pracowniach coraz silniej obecne stawały się impresjonizm, symbolizm, secesja i nowoczesne myślenie o kolorze.

Wielka historia ma też przemilczany rozdział. Dlaczego kobiety tak długo nie mogły studiować?

Przez niemal sto lat krakowska Akademia była instytucją, w której kobiety nie miały takich samych możliwości studiowania jak mężczyźni.

To szczególnie ważne, gdy wspominamy Olgę Boznańską, jedną z najwybitniejszych polskich malarek. Urodziła się w Krakowie, ale nie mogła po prostu zapisać się na regularne studia w tamtejszej Szkole Sztuk Pięknych.

Kształciła się między innymi na Wyższych Kursach dla Kobiet Adriana Baranieckiego, gdzie uczyli artyści związani z krakowskim środowiskiem akademickim. Później wyjechała do Monachium, a następnie do Paryża.

Jej „Dziewczynka z chryzantemami” z 1894 roku należy do najważniejszych polskich portretów. Delikatna, niemal przygaszona kolorystyka i przenikliwe spojrzenie dziecka nadają obrazowi wyjątkową psychologiczną głębię.

Boznańska nie była jednak regularną studentką krakowskiej ASP. Warto o tym pamiętać, bo historia sztuki nie jest wyłącznie historią talentów. Jest również historią możliwości, które jedni otrzymywali, a innym przez długi czas odmawiano.

Przełom nastąpił 14 grudnia 1918 roku, kiedy grono profesorów Akademii oficjalnie zgodziło się na przyjmowanie kobiet na studia.

Jedną z pionierów tej zmiany była Zofia Baltarowicz-Dzielińska, rzeźbiarka, która jeszcze przed formalnym otwarciem uczelni dla kobiet walczyła o prawo do nauki.

Dopiero po odzyskaniu niepodległości Akademia zaczęła otwierać się na artystki na równych zasadach formalnych.

Z Krakowa do Paryża. Polscy artyści wchodzą do europejskiej awangardy

Na początku XX wieku Kraków nie był już jedynie miejscem kształcenia przyszłych malarzy historycznych.

Europa przeżywała artystyczną rewolucję. W Paryżu Pablo Picasso i Georges Braque rozwijali kubizm. Henri Matisse eksperymentował z kolorem. W kolejnych latach awangarda podważała coraz więcej zasad akademickiego malarstwa.

Krakowska szkoła była częścią tego fermentu.

Wśród artystów, którzy studiowali tu i później budowali kariery poza Polską, znaleźli się:

• Louis Marcoussis – malarz związany z paryskim kubizmem, którego twórczość rozwijała się w międzynarodowym środowisku awangardy.
• Moïse Kisling – przedstawiciel École de Paris, znany z portretów i aktów, związany ze środowiskiem Montparnasse'u.
• Tadeusz Makowski – malarz, który we Francji wypracował własny język artystyczny, łącząc geometryzację form z poetyckim przedstawianiem dziecięcego świata.

Nie byli po prostu polskimi malarzami, którzy wyjechali za granicę. Uczestniczyli w życiu artystycznym europejskiej stolicy nowoczesnego malarstwa.

Dla historii krakowskiej Akademii to ważny moment: jej absolwenci przestali być wyłącznie odbiorcami europejskich wpływów. Sami zaczęli współtworzyć międzynarodowe środowisko sztuki.

Kolor ponad wszystko. Kapiści i ich artystyczny bunt

W latach dwudziestych XX wieku grupa studentów krakowskiej Akademii postanowiła wyjechać do Paryża, aby poznawać nowoczesne malarstwo bezpośrednio w jego najważniejszym europejskim ośrodku.

Tak narodziła się historia kapistów, artystów związanych z Komitetem Paryskim.

Jedną z najważniejszych postaci tego środowiska był Józef Czapski. Wśród uczestników znalazła się również Hanna Rudzka-Cybisowa, późniejsza wybitna malarka i pedagog krakowskiej ASP.

Dla kapistów najważniejszy stał się sam obraz: relacje kolorów, światło, kompozycja i malarska materia.

Nie oznaczało to obojętności wobec świata. Była to raczej próba uwolnienia malarstwa od obowiązku nieustannego opowiadania historii czy ilustrowania literatury.

To kolejny paradoks dziejów Akademii Matejki: szkoła, której wielki patron uczynił historię głównym tematem malarstwa, wychowała także twórców, którzy bronili autonomii sztuki.

Hanna Rudzka-Cybisowa po wojnie wróciła do Krakowa jako profesorka. Jej działalność pedagogiczna stała się ważną częścią historii uczelni.

Tadeusz Kantor. Artysta, który zamienił teatr w dzieło sztuki

Tadeusz Kantor studiował malarstwo w krakowskiej Akademii w latach trzydziestych XX wieku. Z czasem stał się jedną z najważniejszych postaci polskiej sztuki powojennej.

Nie wystarczał mu obraz zamknięty w ramie. Interesowały go przedmioty, pamięć, przestrzeń, obecność człowieka i to, co dzieje się między aktorem a widzem.

Założony przez niego teatr Cricot 2 zdobył międzynarodową sławę. Spektakl „Umarła klasa” z 1975 roku, w którym starzejący się ludzie powracają do szkolnych ławek w towarzystwie manekinów przypominających ich dziecięce postacie, należy do najważniejszych osiągnięć polskiego teatru XX wieku.

Kantor pokazał, że sztuka może przekraczać granice malarstwa, rzeźby i teatru. Przedmiot codziennego użytku może stać się równie ważny jak obraz, a wspomnienie – równie silne jak rzeczywistość.

W historii krakowskiej Akademii jest jednym z najciekawszych przykładów artysty, który wyniósł z edukacji plastycznej warsztat, ale własną twórczością zdecydowanie przekroczył jej tradycyjne granice.

Maria Jarema. Awangarda miała również kobiecy głos

Maria Jarema studiowała rzeźbę w Krakowie. Została jedną z najważniejszych przedstawicielek polskiej awangardy i współtworzyła środowisko Grupy Krakowskiej.

Jej prace nie przypominały klasycznego malarstwa akademickiego. Zamiast realistycznych postaci pojawiały się płynne, nakładające się formy, przenikające się barwy i kształty przywodzące na myśl ruch.

Szczególne znaczenie miały jej monotypie, technika graficzna pozwalająca uzyskać pojedynczą odbitkę, często później opracowywaną malarsko.

W cyklach takich jak „Penetracje” czy „Rytmy” Jarema badała relacje między przestrzenią, kolorem i formą.

To twórczość wymagająca od widza innego sposobu patrzenia. Nie trzeba rozpoznawać przedstawionego przedmiotu. Trzeba pozwolić, aby obraz działał rytmem i napięciem barw.

Historia Jaremy przypomina, że wielkość krakowskiej Akademii nie polegała wyłącznie na kształceniu malarzy figuratywnych. Z jej tradycji wyrastała również sztuka całkowicie abstrakcyjna.

Xawery Dunikowski. Od Krakowa do Auschwitz i z powrotem do sztuki

Nie sposób opowiedzieć dziejów Akademii bez rzeźby.

Xawery Dunikowski studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych w latach 1896–1903. Później sam został profesorem uczelni.

Jego twórczość obejmowała portrety, monumentalne pomniki i ekspresyjne kompozycje rzeźbiarskie. Do ważnych realizacji należą „Głowy Wawelskie” oraz Pomnik Czynu Powstańczego na Górze Świętej Anny.

Biografia Dunikowskiego zawiera jednak także jeden z najbardziej dramatycznych rozdziałów w historii polskich artystów.

W 1940 roku został aresztowany przez Niemców i trafił do obozu Auschwitz. Przeżył wojnę, a po jej zakończeniu powrócił do działalności artystycznej i pedagogicznej.

Od 1945 do 1955 roku ponownie kierował katedrą rzeźby krakowskiej Akademii.

Jego losy przypominają, jak głęboko wydarzenia XX wieku ingerowały w życie polskich twórców.

Andrzej Wajda. Zanim zdobył Oscara, chciał zostać malarzem

W 1946 roku na Wydział Malarstwa krakowskiej Akademii przyszedł młody Andrzej Wajda.

Polska dopiero podnosiła się z wojennych zniszczeń. Dla pokolenia Wajdy pytanie o sens sztuki było nierozerwalnie związane z doświadczeniem okupacji i tragedią wojny.

Wajda uczył się między innymi u Hanny Rudzkiej-Cybisowej, Zygmunta Radnickiego i Karola Frycza. Poznawał kompozycję, kolor i zasady budowania obrazu.

W 1948 roku razem z Andrzejem Wróblewskim współtworzył Grupę Samokształceniową, która szukała nowych sposobów opowiadania o rzeczywistości.

Rok później Wajda porzucił studia malarskie i przeniósł się do szkoły filmowej w Łodzi.

Nie ukończył krakowskiej ASP. Ale to właśnie tam uczył się myśleć obrazem.

W jego późniejszych filmach – „Kanale”, „Popiele i diamencie”, „Weselu”, „Ziemi obiecanej” czy „Człowieku z marmuru” – widać niezwykłą wrażliwość na kompozycję kadru, światło i symbol.

W 2000 roku Wajda otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości.

W roku 2026, setną rocznicę jego urodzin, krakowska ASP uczciła wystawą „Student Andrzej Wajda”, przypominającą początki jego artystycznej drogi.

Andrzej Wróblewski. Obrazy, których nie sposób zapomnieć

Andrzej Wróblewski studiował w krakowskiej Akademii po II wojnie światowej. Zmarł w 1957 roku, mając zaledwie 29 lat, ale pozostawił dzieła, które do dziś należą do najważniejszych osiągnięć polskiego malarstwa powojennego.

Jego cykl „Rozstrzelania” powstały w 1949 roku przedstawia doświadczenie przemocy i śmierci w sposób przejmujący, a jednocześnie daleki od dosłownego realizmu.

Postacie bywają zdeformowane, fragmentaryczne, nieruchome. Niebieskie ciała wydają się pozbawione życia, a geometryzacja form potęguje dramatyzm przedstawienia.

Wróblewski nie próbował malować wojny tak, jak robiłby to dziewiętnastowieczny malarz historyczny. Chciał stworzyć język odpowiadający doświadczeniu własnego pokolenia.

W tym sensie był dalekim spadkobiercą Matejki: również uważał, że malarstwo powinno mierzyć się z historią. Ale jego odpowiedzi były zupełnie inne.

Jerzy Nowosielski. Między ikoną a nowoczesnością

Jerzy Nowosielski należał do najbardziej oryginalnych polskich malarzy XX wieku.

Studiował w krakowskiej Akademii, a później przez wiele lat był z nią związany jako profesor.

Jego malarstwo wyrastało z fascynacji ikoną, sztuką bizantyjską i tradycją prawosławną, ale jednocześnie pozostawało głęboko nowoczesne.

Malował postacie ludzkie, pejzaże, akty, kompozycje abstrakcyjne i przedstawienia religijne. Charakterystyczne płaskie plamy koloru i wyraźne kontury nadawały obrazom niezwykłą ciszę.

Nowosielski udowodnił, że nowoczesność nie musi oznaczać odrzucenia dawnych tradycji. Czasami można stworzyć zupełnie nowy język artystyczny, sięgając do źródeł mających setki lat.

Wilhelm Sasnal. Krakowska Akademia w światowych galeriach

Historia uczelni nie skończyła się wraz z wielkimi nazwiskami XX wieku.

Jednym z jej najbardziej rozpoznawalnych współczesnych absolwentów jest Wilhelm Sasnal, urodzony w 1972 roku malarz i twórca filmowy.

Jego obrazy można znaleźć w prestiżowych kolekcjach sztuki współczesnej, a twórczość była prezentowana na ważnych wystawach międzynarodowych.

Sasnal interesuje się fotografią, pamięcią, mediami, historią i codziennością. Często punktem wyjścia dla jego obrazów są istniejące fotografie, kadry filmowe lub obrazy funkcjonujące w kulturze masowej.

To kolejny przykład artysty, który nie traktuje malarstwa jako zamkniętej dziedziny.

Co znamienne, Sasnal był gościem specjalnym inauguracji roku akademickiego 2026/2027 krakowskiej ASP. Symboliczne spotkanie współczesnego twórcy z uczelnią, w której zaczynał swoją drogę.

Kraków, Warszawa, Paryż, Londyn czy Florencja? Gdzie studiować sztukę?

Krakowska Akademia jest najstarszą polską uczelnią artystyczną, ale nie jest jedynym miejscem, w którym można zdobyć znakomite wykształcenie plastyczne.

Jej historia pokazuje, że polska sztuka rozwijała się zawsze w dialogu z Europą. Matejko uczył się w Monachium i Wiedniu. Wyspiański poznawał sztukę Paryża. Mehoffer realizował projekty w Szwajcarii. Kapiści wyjeżdżali do Francji. Współcześni artyści wystawiają na całym świecie.

Dziś kandydat ma znacznie większy wybór.

Nie istnieje jedna najlepsza uczelnia dla wszystkich. Dla przyszłego malarza ważne mogą być pracownie i profesorowie, dla projektanta – zaplecze technologiczne, a dla artysty interdyscyplinarnego – możliwość łączenia różnych mediów.

Co zostało z Akademii Matejki w XXI wieku?

Dzisiejsza ASP w Krakowie to znacznie więcej niż szkoła malarstwa i rzeźby.

Jej siedem wydziałów obejmuje malarstwo, rzeźbę, grafikę, architekturę wnętrz, formy przemysłowe, konserwację i restaurację dzieł sztuki oraz intermedia.

Studenci zajmują się nie tylko tradycyjnymi technikami, ale także projektowaniem, fotografią, animacją, nowymi mediami i współczesnymi praktykami artystycznymi.

W 2026 roku uczelnia rozpoczęła kolejny etap swojej historii, przenosząc siedzibę główną na ulicę Bernardyńską 3. Inauguracja roku akademickiego 2026/2027 odbyła się już w nowej auli. Historyczny gmach przy placu Matejki pozostaje jednak jednym z najważniejszych symboli jej przeszłości.

Czy warto dziś studiować na ASP w Krakowie?

Dla młodego człowieka zainteresowanego sztuką historia Akademii może być inspirująca, ale nie powinna być jedynym argumentem przy wyborze studiów.

Nazwiska Matejki, Wyspiańskiego czy Wajdy nie gwarantują nikomu artystycznej kariery. Współczesny rynek sztuki jest trudny, konkurencyjny i znacznie bardziej zróżnicowany niż sto lat temu.

Studia artystyczne wymagają samodzielności, konsekwencji i gotowości do krytycznej oceny własnej pracy. Nie wystarczy dobrze rysować. Trzeba jeszcze wiedzieć, dlaczego chce się tworzyć i co chce się przekazać innym.

Z drugiej strony historia krakowskiej Akademii dowodzi, że edukacja artystyczna może otwierać bardzo różne drogi zawodowe.

Wyspiański został również dramaturgiem. Wajda reżyserem. Kantor twórcą teatru. Mehoffer projektował witraże. Współcześni absolwenci pracują w sztuce, projektowaniu, kulturze, edukacji i wielu innych dziedzinach.

Dlatego przed wyborem uczelni warto obejrzeć prace studentów, poznać program kierunku, odwiedzić pracownie i porozmawiać z absolwentami.

Akademia, która nie przestała zadawać pytań

Źródła historyczne i dokumentacja

• ASP – historia uczelni
• ASP – kobiety w Akademii
• NID – gmach Akademii
• Biblioteka ASP – historia
• Wydział Malarstwa ASP
• Muzeum ASP
• Xawery Dunikowski – ASP