Przysięga Hipokratesa, Przyrzeczenie Lekarskie oraz Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii to trzy kluczowe teksty etyczne, które wyznaczają standardy wykonywania zawodów medycznych od starożytności po współczesną Polskę. Choć powstały w różnych epokach i kontekstach, łączy je wspólna idea odpowiedzialności za życie, zdrowie oraz godność człowieka i zwierząt.
Historia tych przysiąg sięga czasów starożytnych. Już wtedy lekarze uczyli się, że ich zawód to nie tylko leczenie, ale również troska o dobro pacjenta, zachowanie tajemnicy i przestrzeganie zasad sprawiedliwości. Przysięga Hipokratesa, choć tradycyjnie przypisywana Hipokratesowi, została sformułowana przez jego uczniów z kręgu pitagorejskiego i zawierała podstawy etyki medycznej, które przetrwały wieki i stały się punktem odniesienia dla współczesnych kodeksów lekarskich.
Po tragicznych doświadczeniach II wojny światowej, w tym zbrodniach popełnionych przez lekarzy niemieckich i japońskich, Światowa Organizacja Lekarzy opracowała w 1948 r. Deklarację Genewską, która była nowoczesnym rozwinięciem zasad etyki medycznej. Deklaracja ta była kilkukrotnie nowelizowana (1968, 1983, 1994, 2005), a w Polsce jej wartości znalazły odzwierciedlenie w Przyrzeczeniu Lekarskim i Przyrzeczeniu Lekarza Weterynarii.
Dzięki tym przysięgom lekarze i lekarze weterynarii zobowiązują się do działania na rzecz życia i zdrowia pacjentów, przestrzegania tajemnicy lekarskiej, szanowania godności człowieka oraz ciągłego doskonalenia swoich umiejętności. W artykule przybliżymy treść i znaczenie wszystkich trzech przysiąg oraz ich rolę w kształtowaniu etyki zawodowej w Polsce i na świecie.
- Przyrzeczenie Lekarskie wymagane jest od przyszłych lekarzy medycyny
- Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii wymagane jest od przyszłych lekarzy weterynarii
Przysięga Hipokratesa
Przysięga Hipokratesa to jeden z najstarszych dokumentów etycznych w historii medycyny, spisany w języku greckim, a następnie tłumaczony na łacinę. Choć wielu uważa, że jej autorem był Hipokrates, prawdopodobnie powstała w środowisku jego uczniów, którzy wywodzili się z kręgu pitagorejskiego. Niektóre źródła wskazują, że jej pierwowzór można przypisać nawet starożytnemu lekarzowi Imhotepowi.
Najważniejsze zasady przysięgi Hipokratesa:
- szacunek i wdzięczność wobec nauczycieli oraz przekazywanie wiedzy kolejnym pokoleniom bez oczekiwania zapłaty,
- ochrona życia i zdrowia pacjentów, troska o ich dobro i unikanie wyrządzenia szkody,
- zakaz podawania śmiercionośnych trucizn oraz środków przerywających ciążę,
- zachowanie tajemnicy lekarskiej wobec wszystkiego, co zostało ujawnione w trakcie leczenia,
- przestrzeganie moralnej czystości i niewinności w życiu osobistym i zawodowym.
Przysięga Hipokratesa przez wieki stała się symbolem etyki lekarskiej i punktem odniesienia dla współczesnych lekarzy na całym świecie. Jej główne wartości – odpowiedzialność, sumienność, poszanowanie życia i tajemnicy – wciąż obowiązują w nowoczesnej medycynie.
Sprawdź pełną ofertę uczelni medycznych i wybierz swój kierunek – zostań lekarzem!
TEKST PRZYSIĘGI HIPOKRATESA
Swego przyszłego nauczyciela w sztuce (lekarskiej) na równi z własnymi rodzicami szanował będę i dzielił będę z nim życie, i wesprę go, gdy się znajdzie w potrzebie; jego potomków miał będę za braci w linii męskiej i sztuki tej uczył ich będę, gdy zechcą się uczyć, bez zapłaty i pisemnej umowy; na piśmie jak też ustnie wiedzę całą i doświadczenie swoim własnym synom i synom tego, który uczył mnie będzie, jak też przekażę uczniom, którzy umowę tę podpisali i przysięgą tą, jako prawem lekarskim, się związali, lecz nikomu więcej.
Zdrowy tryb życia i sposób odżywiania zalecał będę wedle swoich sił i osądu, mając na względzie pożytek cierpiących, chroniąc ich zaś przed szkodą i krzywdą.
Nikomu, nawet na żądanie, nie podam śmiercionośnej trucizny, ani nikomu nie będę jej doradzał, podobnie też nie dam nigdy niewieście środka na poronienie. W czystości i niewinności zachowam życie swoje i sztukę swoją.
Nigdy nikomu nie usunę kamieni moczowych przez cięcie (pęcherza), lecz odeślę każdego do ludzi, którzy z zajęciem tym są obeznani.
Do któregokolwiek z domów wnijdę, wejdę dla pożytku cierpiących; obcy mi będzie rozmyślny występek, jak też każda inna nieprawość, zwłaszcza czyny lubieżne na ciałach kobiet i mężczyzn, nie tylko wolnych, lecz i niewolników.
Cokolwiek przy leczeniu albo też poza leczeniem w życiu ludzi ujrzę lub usłyszę, czego ujawniać nie można, milczał o tym będę, za świętą tajemnicę to mając.
Jeżeli więc tej swojej przysięgi dochowam i jej nie naruszę, niech zyskam powodzenie i w życiu, i w sztuce, i sławę u wszystkich ludzi po wsze czasy; jeżeli zaś ją złamię i się jej sprzeniewierzę, niech mnie wszystko przeciwne dotknie.
Przyrzeczenie Lekarskie
Przyrzeczenie Lekarskie w Polsce stanowi część Kodeksu Etyki Lekarskiej uchwalonego przez Krajowy Zjazd Lekarzy i jest praktycznym zastosowaniem zasad Deklaracji Genewskiej. Składają je absolwenci kierunków lekarskich i lekarsko-dentystycznych podczas uroczystości dyplomowych.
Kluczowe zobowiązania Przyrzeczenia Lekarskiego:
- sumienne wykonywanie obowiązków zawodowych i służenie życiu oraz zdrowiu ludzkiego pacjenta,
- przeciwdziałanie cierpieniu i zapobieganie chorobom bez względu na rasę, religię, narodowość czy status majątkowy pacjenta,
- dochowanie tajemnicy lekarskiej nawet po śmierci pacjenta,
- szanowanie godności stanu lekarskiego i współpracowników,
- nieustanne poszerzanie wiedzy lekarskiej i dzielenie się nowymi odkryciami z całym środowiskiem medycznym.
Przyrzeczenie Lekarskie jest współczesnym moralnym zobowiązaniem lekarza, które łączy tradycję przysięgi Hipokratesa z realiami nowoczesnej medycyny i obowiązującym prawem.
Sprawdź pełną ofertę uczelni medycznych i wybierz swój kierunek – zostań lekarzem!
AKTUALNY TEKST PRZYRZECZENIA LEKARSKIEGO
- obowiązki te sumiennie spełniać;
- służyć życiu i zdrowiu ludzkiemu;
- według najlepszej mej wiedzy przeciwdziałać cierpieniu i zapobiegać chorobom, a chorym nieść pomoc bez żadnych różnic, takich jak: rasa, religia, narodowość, poglądy polityczne, stan majątkowy i inne, mając na celu wyłącznie ich dobro i okazując im należny szacunek;
- nie nadużywać ich zaufania i dochować tajemnicy lekarskiej nawet po śmierci chorego;
- strzec godności stanu lekarskiego i niczym jej nie splamić, a do kolegów lekarzy odnosić się z należną im życzliwością, nie podważając zaufania do nich, jednak postępując bezstronnie i mając na względzie dobro chorych;
- stale poszerzać swą wiedzę lekarską i podawać do wiadomości świata lekarskiego wszystko to, co uda mi się wynaleźć i udoskonalić.
Przyrzekam to uroczyście!
Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii
Podobnie jak lekarze, również lekarze weterynarii składają przysięgę zawodową, która podkreśla odpowiedzialność za życie i dobrostan zwierząt. Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii stanowi część Kodeksu Etyki Lekarza Weterynarii i jest obowiązkowe dla każdego, kto podejmuje praktykę zawodową w tym zakresie.
Najważniejsze zasady przyrzeczenia weterynaryjnego:
- postępowanie sumienne i zgodne z aktualną wiedzą weterynaryjną,
- ochrona życia i zdrowia zwierząt oraz troska o dobrostan,
- przestrzeganie prawa oraz zasad Kodeksu Etyki Lekarza Weterynarii,
- rozwój nauki weterynaryjnej i dzielenie się wiedzą,
- utrzymywanie wysokiej godności zawodu i zachowanie etycznych standardów w codziennej praktyce.
Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii pokazuje, że etyka zawodowa nie dotyczy tylko ludzi, ale również zwierząt, a każdy lekarz weterynarii zobowiązuje się do odpowiedzialnej i sumiennej pracy w służbie ich zdrowiu i bezpieczeństwu.
Sprawdź pełną ofertę uczelni medycznych i wybierz swój kierunek – zostań lekarzem!
AKTUALNY TEKST PRZYRZECZENIA LEKARZA WETERYNARII
Dwujęzyczny (grecki i łaciński) tekst przysięgi Hipokratesa opublikowany we Frankfurcie w 1595
Znaczenie przysiąg w praktyce medycznej
Przysięgi zawodowe nie są jedynie formalnością – pełnią funkcję edukacyjną, moralną i społeczną. Dzięki nim młodzi adepci medycyny i weterynarii uczą się odpowiedzialności, empatii i szacunku wobec życia. Przysięgi przypominają także o ciągłym doskonaleniu wiedzy, obowiązku poszanowania pacjenta oraz o konieczności działania zgodnie z prawem i etyką.
Przestrzeganie przysiąg buduje zaufanie społeczne do lekarzy i lekarzy weterynarii, a ich znajomość i stosowanie w codziennej praktyce wzmacnia prestiż profesji medycznej. W czasach rosnącej odpowiedzialności i oczekiwań pacjentów, etyka zawodowa staje się równie ważna, co wiedza naukowa i umiejętności praktyczne.
Przysięga Hipokratesa, Przyrzeczenie Lekarskie oraz Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii to filary etyki zawodów medycznych. Łączą tradycję z nowoczesnością, historię z praktyką i wartości moralne z codziennym działaniem lekarzy i lekarzy weterynarii. Znajomość i przestrzeganie tych przysiąg jest kluczowe nie tylko dla bezpieczeństwa pacjentów i zwierząt, ale także dla kształtowania zaufania społecznego i wysokich standardów zawodowych.
Każda przysięga przypomina, że zawód lekarza i lekarza weterynarii to nie tylko praca, ale przede wszystkim powołanie – misja chronienia życia, zdrowia i godności każdego istoty, którą się leczy.
Sprawdź pełną ofertę uczelni medycznych i wybierz swój kierunek – zostań lekarzem!
Opracowanie redakcyjne
Przekaż dalej
Dodaj do źródeł w Google
Politechnika czy uniwersytet? 16 politechnik w Polsce, kierunki studiów i zarobki inżynierów 2027/2028
Zanim zgaśnie światło. Jak naprawdę wyglądały pierwsze 48 godzin po paraliżu sieci elektroenergetycznej?
Cyfryzacja uczelni to coś więcej niż zamiana papieru na PDF. Jak technologia może naprawdę uprościć akademicką codzienność?
Studia w Twoim rytmie. Sprawdź, jak WSKZ wspiera łączenie nauki z codziennością
Ostatni moment na studia! Zgarnij 1000 zł zniżki z bonem „Last Minute 2”!
