Dyskryminowana, zbuntowana i bezradna – tak często czuje się młodzież w gimnazjum czy liceum. W tym wieku uczniowie tworzą pierwsze grupy i uczą się umiejętności społecznych. I to właśnie wtedy należy identyfikować przejawy dyskryminacji w grupach rówieśniczych i eliminować zachowania wykluczające. O tym jak zwalczyć agresje w szkołach mówi dr Małgorzata Wójcik, psycholog z Uniwersytetu SWPS w Katowicach.
Dlaczego „dobre dzieciaki” nie bronią ofiary, a często nawet okazują swoje poparcie oprawcy? Jak tworzy się hierarchia klasy? Skąd biorą się gwiazdy klasowe, loże szyderców i wykluczeni pełniący role kozłów ofiarnych? – Zbadaliśmy, jak uczniowie i nauczyciele postrzegają przemoc szkolną, jak interpretują jej przyczyny i konsekwencje dla ofiar i świadków prześladowania – mówi dr Małgorzata Wójcik, psycholog z Uniwersytetu SWPS w Katowicach. – Dowiedzieliśmy się, że w zapobieganiu agresji szkolnej kluczową rolę odgrywa świadek przemocy i praca nauczycieli właśnie z nim a nie agresorem i ofiarą – dodaje.
Brak reakcji na przemoc to sygnał dla oprawcy, że może bezkarnie działać, a dla innych, że sytuacja nie wymaga ich interwencji. Napastnik atakuje, aby zyskać silną pozycję w klasie. Świadkowie nie reagują, ponieważ dochodzą do wniosku, że skoro nikt nie protestuje to wszyscy popierają ten akt przemocy. Pozostali nie działają samotnie, żeby się nie narazić innym i nie stracić bezpiecznej pozycji w klasie.
– Jeśli świadkowie nie będą wzmacniać zachowań agresora, okazywać mu uwagi i poklasku, nie będzie miał powodu i motywacji by dręczyć ofiarę – nic tym nie osiągnie. Na tym bazuje Interwencja Edukacyjna „Bliżej” – mówi dr Małgorzata Wójcik.
Naukowcy Uniwersytetu SWPS w Katowicach stworzyli, wraz z uczniami i nauczycielami, skuteczny program lekcji dla pierwszej klasy gimnazjum i liceum, który pomaga wychowawcy w zarządzaniu grupą rówieśniczą, wpływając w sposób pośredni na mechanizmy odpowiedzialne za agresję.
Interwencja Edukacyjna „Bliżej” to program poświęcony ograniczaniu zjawiska marginalizacji, wykluczania i prześladowania rówieśników w społeczności klasy szkolnej. Celem głównym projektu było stworzenie i wdrożenie w szkołach gimnazjalnych programu lekcji wychowawczych, powodującego zmniejszenie gotowości do wykluczania i prześladowania jednostek z grupy rówieśniczej. Program został stworzony w oparciu o Teorię Roli Świadka mówiącej o tym, że aby zapobiegać przemocy w szkole należy pracować ze świadkami.
Lekcje podzielone są na trzy części: wzajemne poznanie, integracja i tworzenie zespołu, empatyczne postrzeganie wykluczanej jednostki. Część pierwsza ułatwia uczniom poznanie, druga pomaga w wypracowaniu zasad funkcjonowania w klasie, natomiast trzecia zawiera scenariusze uświadamiające związek pomiędzy działaniem i zachowaniem a konsekwencjami dla zespołu klasowego i jednostek.
Program pomaga nowo powstającej grupie stworzyć zgrane i wspierające się środowisko, w którym uczniowie sami zapobiegają zachowaniom antyspołecznym we własnym gronie. Młodzież w takich zespołach klasowych, w których czuje się bezpiecznie, chętniej chodzi do szkoły i osiąga lepsze wyniki w nauce.
Więcej informacji na temat Interwencji Edukacyjnej „Bliżej” można znaleźć na stronie: http://blizej.org/
Opracowanie redakcyjne
Przekaż dalej
Dodaj do źródeł w Google
Politechnika czy uniwersytet? 16 politechnik w Polsce, kierunki studiów i zarobki inżynierów 2027/2028
Zanim zgaśnie światło. Jak naprawdę wyglądały pierwsze 48 godzin po paraliżu sieci elektroenergetycznej?
Cyfryzacja uczelni to coś więcej niż zamiana papieru na PDF. Jak technologia może naprawdę uprościć akademicką codzienność?
Studia w Twoim rytmie. Sprawdź, jak WSKZ wspiera łączenie nauki z codziennością
Ostatni moment na studia! Zgarnij 1000 zł zniżki z bonem „Last Minute 2”!
