Nie każdy maturzysta chce wyjeżdżać na studia do największych ośrodków akademickich. Publiczne uczelnie zawodowe i akademie nauk stosowanych oferują studia bliżej domu, często z dużym naciskiem na praktykę. Oto przewodnik i lista 31 uczelni.
Czym są akademie nauk stosowanych i uczelnie zawodowe?
Publiczne uczelnie zawodowe to pełnoprawne szkoły wyższe, których ważnym zadaniem jest praktyczne przygotowanie do pracy. Uczą na studiach pierwszego stopnia, a część także na studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich. Prowadzą zajęcia w laboratoriach, pracowniach oraz praktyki zawodowe. Nazwa „akademia nauk stosowanych” jest prawnie regulowana, ale nie jest synonimem każdej uczelni zawodowej.
Skąd wzięły się uczelnie zawodowe?
Rozwój państwowych wyższych szkół zawodowych rozpoczął się po reformach lat dziewięćdziesiątych. Chodziło o rozszerzenie dostępu do studiów poza największe ośrodki akademickie i kształcenie specjalistów potrzebnych w regionach. Wiele uczelni z czasem zmieniło nazwy i poszerzyło ofertę; niektóre uzyskały status uczelni akademickiej.
Uczelnia zawodowa a uniwersytet – czym się różnią?
Największa różnica dotyczy modelu działania: uczelnia zawodowa koncentruje się na dydaktyce praktycznej, a akademicka prowadzi także działalność naukową i ma określone uprawnienia związane z badaniami. Nie oznacza to, że studia na uniwersytecie są wyłącznie teoretyczne albo że wszystkie zajęcia na akademii nauk stosowanych to praktyka. O jakości decydują program konkretnego kierunku, kadra, wyposażenie i współpraca z pracodawcami.
Czy studia są bezpłatne?
Dla obywateli Polski studia stacjonarne w języku polskim na uczelniach publicznych są co do zasady bezpłatne. Studia niestacjonarne mogą być płatne; inne opłaty i wyjątki określają przepisy oraz regulaminy. Przed wyborem warto porównać całkowite koszty dojazdu, mieszkania i utrzymania.
Jakie kierunki można studiować?
W tej grupie szkół znajdziemy m.in. pielęgniarstwo, fizjoterapię, ratownictwo medyczne, informatykę, automatykę, budownictwo, ekonomię, administrację, filologie, pedagogikę czy zarządzanie. Lista różni się w zależności od uczelni, a otwarcie naboru na konkretny kierunek w 2027/2028 trzeba potwierdzić przed złożeniem dokumentów.
Lista 31 uczelni – prezentacje na poMaturze.pl
Zestawienie obejmuje 31 wybranych uczelni publicznych. Nie jest pełnym wykazem szkół wyższych w Polsce. Uczelnie na liście mają różny status — są wśród nich także uczelnie akademickie. Ofertę i zasady przyjęć na rok 2027/2028 sprawdź w aktualnych komunikatach rekrutacyjnych.
1. Akademia Bialska im. Jana Pawła II – Biała Podlaska
Ośrodek studiów dla kandydatów z północnej Lubelszczyzny; warto przyjrzeć się kierunkom związanym ze zdrowiem i naukami społecznymi.
Poznaj uczelnię: Akademia Bialska im. Jana Pawła II
2. Akademia Łomżyńska – Łomża
Uczelnia rozwijająca nauki prawne, technologie i kierunki zdrowotne; prowadzi również działalność naukową.
Poznaj uczelnię: Akademia Łomżyńska
3. Akademia Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa – Wałbrzych
Regionalna uczelnia na Dolnym Śląsku, oferująca alternatywę wobec studiów w większych miastach.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa
4. Akademia Nauk Stosowanych im. Hipolita Cegielskiego w Gnieźnie Uczelnia Państwowa – Gniezno
Oferta dla osób szukających studiów blisko Poznania, w historycznym centrum Wielkopolski.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych im. Hipolita Cegielskiego w Gnieźnie Uczelnia Państwowa
5. Akademia Nauk Stosowanych im. Jana Amosa Komeńskiego w Lesznie – Leszno
Studia w mieście położonym między Poznaniem i Wrocławiem; sprawdź zakres praktyk i kierunki techniczne.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych im. Jana Amosa Komeńskiego w Lesznie
6. Akademia Nauk Stosowanych im. Stanisława Staszica w Pile – Piła
W katalogu poMaturze.pl są m.in. budownictwo, elektrotechnika i ekonomia.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych im. Stanisława Staszica w Pile
7. Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego – Skierniewice
Propozycja dla mieszkańców środkowej Polski, między Warszawą a Łodzią.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego
8. Akademia Nauk Stosowanych w Elblągu – Elbląg
Dostęp do laboratoriów informatycznych, mechatronicznych i studiów z zakresu ekonomii oraz zdrowia.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych w Elblągu
9. Akademia Nauk Stosowanych w Koninie – Konin
Uczelnia działająca w regionie transformacji energetycznej i przemysłowej.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych w Koninie
10. Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu – Nowy Sącz
Regionalna oferta studiów dla kandydatów z Sądecczyzny.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu
11. Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu – Nowy Targ
W ofercie uczelni są m.in. fizjoterapia, pielęgniarstwo i architektura. Dostępność naboru na rok 2027/2028 należy sprawdzić w oficjalnych zasadach rekrutacji.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu
12. Akademia Nauk Stosowanych w Raciborzu – Racibórz
Studia w południowej części województwa śląskiego, niedaleko granicy z Czechami.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych w Raciborzu
13. Akademia Nauk Stosowanych w Wałczu – Wałcz
Możliwość nauki w mniejszym mieście Pomorza Zachodniego.
Poznaj uczelnię: Akademia Nauk Stosowanych w Wałczu
14. Akademia Tarnowska – Tarnów
Od 1 czerwca 2023 r. działa pod nazwą Akademia Tarnowska. To ośrodek studiów technicznych, społecznych i medycznych.
Poznaj uczelnię: Akademia Tarnowska
15. Akademia Zamojska – Zamość
Uczelnia odwołująca się do tradycji historycznej Akademii Zamojskiej; prowadzi m.in. kierunki techniczne i społeczne.
Poznaj uczelnię: Akademia Zamojska
16. Collegium Witelona Uczelnia Państwowa – Legnica
Studia m.in. na kierunkach technicznych i zdrowotnych; zaplecze symulacji medycznej.
Poznaj uczelnię: Collegium Witelona Uczelnia Państwowa
17. Karkonoska Akademia Nauk Stosowanych w Jeleniej Górze – Jelenia Góra
Studia u podnóża Karkonoszy, w regionalnym ośrodku turystycznym i gospodarczym.
Poznaj uczelnię: Karkonoska Akademia Nauk Stosowanych w Jeleniej Górze
18. Małopolska Uczelnia Państwowa im. rotmistrza Witolda Pileckiego w Oświęcimiu – Oświęcim
Mniejszy ośrodek akademicki między Krakowem a Górnym Śląskiem.
Poznaj uczelnię: Małopolska Uczelnia Państwowa im. rotmistrza Witolda Pileckiego w Oświęcimiu
19. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie – Ciechanów
Oferta edukacji wyższej dla mieszkańców północnego Mazowsza.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie
20. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu – Jarosław
Regionalne studia na Podkarpaciu, blisko Przemyśla.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu
21. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie – Chełm
Warto sprawdzić programy i infrastrukturę kształcenia związanego z lotnictwem.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie
22. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Głogowie – Głogów
Studia w otoczeniu Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Głogowie
23. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie – Krosno
Regionalna uczelnia w mieście o tradycjach przemysłowych i lotniczych.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
24. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Nysie – Nysa
Ośrodek studiów w województwie opolskim, z ofertą kierunków praktycznych.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Nysie
25. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Przemyślu – Przemyśl
Publiczna oferta studiów na południowo-wschodnim krańcu Polski.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Przemyślu
26. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku – Włocławek
Kształcenie wyższe w przemysłowym mieście Kujaw.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
27. Państwowa Uczelnia Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach – Suwałki
Studia blisko domu dla mieszkańców Suwalszczyzny i północnego Podlasia.
Poznaj uczelnię: Państwowa Uczelnia Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach
28. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. prof. Stanisława Tarnowskiego w Tarnobrzegu – Tarnobrzeg
Studia zawodowe na północy Podkarpacia.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. prof. Stanisława Tarnowskiego w Tarnobrzegu
29. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Koszalinie – Koszalin
Uczelnia stanowiąca część oferty edukacyjnej Pomorza Środkowego.
Poznaj uczelnię: Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Koszalinie
30. Publiczna Uczelnia Zawodowa w Grudziądzu – Grudziądz
Młoda uczelnia publiczna; należy sprawdzić aktualny zakres rekrutacji i uruchomione kierunki.
Poznaj uczelnię: Publiczna Uczelnia Zawodowa w Grudziądzu
31. Uczelnia Państwowa im. Jana Grodka w Sanoku – Sanok
Możliwość kształcenia wyższego w południowej części Podkarpacia.
Poznaj uczelnię: Uczelnia Państwowa im. Jana Grodka w Sanoku
Czy po takich studiach można zostać magistrem?
Tak. Absolwent studiów pierwszego stopnia uzyskuje tytuł licencjata albo inżyniera i może ubiegać się o przyjęcie na studia drugiego stopnia zgodnie z wymaganiami rekrutacyjnymi. Nie musi kontynuować nauki na tej samej uczelni. Niektóre szkoły prowadzą również własne studia magisterskie.
Czy dyplom jest tak samo ważny?
Dyplom ukończenia studiów w uprawnionej uczelni zawodowej ma taką samą rangę prawną dla odpowiedniego poziomu studiów, jak dyplom uczelni akademickiej. Pracodawcy mogą jednak zwracać uwagę na umiejętności, praktyki, doświadczenie i reputację danego kierunku.
Jak wybrać uczelnię na studia 2027/2028?
Zacznij od programu nauczania i przedmiotów maturalnych wymaganych w rekrutacji. Sprawdź laboratoria, liczbę godzin praktyk, dostępność miejsc u pracodawców, koszty studiowania oraz wyniki absolwentów w systemie ELA. Porównaj minimum dwa kierunki i nie kieruj się wyłącznie nazwą szkoły.
Studia 2027/2028 – kiedy rekrutacja?
Dokładne terminy i zasady ustalają uczelnie. Najczęściej elektroniczna rejestracja odbywa się wiosną i latem, a ewentualna rekrutacja uzupełniająca później. Przed wysłaniem dokumentów sprawdź oficjalny harmonogram uczelni, opłaty rekrutacyjne i warunki kwalifikacji.
Podsumowanie
Akademia nauk stosowanych może być trafnym wyborem, jeśli zależy Ci na praktycznym programie i studiowaniu blisko domu. Z drugiej strony uczelnia akademicka bywa lepsza dla osób nastawionych na rozwój naukowy. Zamiast kierować się etykietą, porównaj konkretne kierunki i możliwości po dyplomie.
FAQ
Czy akademia nauk stosowanych to szkoła wyższa?
Tak. To uczelnia wyższa działająca na podstawie polskich przepisów o szkolnictwie wyższym.
Czy można po niej uzyskać licencjat lub tytuł inżyniera?
Tak, jeśli uczelnia prowadzi odpowiednie studia pierwszego stopnia.
Czy można po uczelni zawodowej iść na magisterkę?
Tak, po spełnieniu warunków rekrutacji na studia drugiego stopnia.
Czy studia stacjonarne są bezpłatne?
Co do zasady studia stacjonarne w języku polskim w uczelni publicznej są bezpłatne dla obywateli Polski.
Źródła
- RAD-on — informacje o uczelniach
- Polska Komisja Akredytacyjna
- Ekonomiczne Losy Absolwentów
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
- Historia Akademii Tarnowskiej
- Kierunki studiów ANS w Nowym Targu
- Zmiana nazwy uczelni w Koszalinie
- Katalog miast poMaturze.pl
Oficjalne strony uczelni — weryfikacja nazw
- Akademia Bialska im. Jana Pawła II
- Akademia Łomżyńska
- Akademia Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa
- Akademia Nauk Stosowanych im. Hipolita Cegielskiego w Gnieźnie Uczelnia Państwowa
- Akademia Nauk Stosowanych im. Jana Amosa Komeńskiego w Lesznie
- Akademia Nauk Stosowanych im. Stanisława Staszica w Pile
- Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego
- Akademia Nauk Stosowanych w Elblągu
- Akademia Nauk Stosowanych w Koninie
- Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu
- Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu
- Akademia Nauk Stosowanych w Raciborzu
- Akademia Nauk Stosowanych w Wałczu
- Akademia Tarnowska
- Akademia Zamojska
- Collegium Witelona Uczelnia Państwowa
- Karkonoska Akademia Nauk Stosowanych w Jeleniej Górze
- Małopolska Uczelnia Państwowa im. rotmistrza Witolda Pileckiego w Oświęcimiu
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Głogowie
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Nysie
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Przemyślu
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
- Państwowa Uczelnia Zawodowa im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. prof. Stanisława Tarnowskiego w Tarnobrzegu
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Koszalinie
- Publiczna Uczelnia Zawodowa w Grudziądzu
- Uczelnia Państwowa im. Jana Grodka w Sanoku











